KLASİSİZM

Kaynağı eski Yunan ve Latin edebiyatıdır. 1635 yılında Fransa’da Fransız edebiyatını ve dilini yönlendirmek için aydınlar tarafından Fransız Dil akademisi kurulur. Mutlak monarşinin hakim olduğu bu dönemde krallar bu sanatçıları desteklemişlerdir.  Bu aydınlar eski yunan ve Latin edebiyatçılarını örnek almışlardır.

 

ETKİLENDİĞİ FELSEFE         

Descartes’in akıl ve sağduyuyu esas alan rasyonalist felsefesinden etkilenmişlerdir. 

SANAT GÖRÜŞÜ

Sanat sanat içindir anlayışına bağlı kalmışlardır. Aynı zamanda sanatın ahlaki ve öğreti yönü olması gerektiğini düşünmüşlerdir. Okuyuculara direkt bu bilgileri vererek değil de sanat eseri üzerinden hareketle okuyucunun yanlıştan ve çirkinden uzaklaşıp iyiye güzele, erdeme ve aklın ideallerine kavuşmasını hedeflemişlerdir.

 İŞLENEN KONULAR

Doğa ve doğallık konu edinir. Konular daha çok eski Yunan ve Latin edebiyatlarından alınır.

 BİÇİM-İÇERİK

Konudan daha fazla konunun işleniş biçimine önem verildiğinden aynı konular birçok kez işlemişlerdir. Tiyatrolarda olayın bir günde geçmesi, tek bir mekanda ve tek bir olayda tamamlaması anlamına gelen üç birlik kuralı uygulanmıştır.

 KİŞİLER

Bu akımdaki eserlerde değişmez tipler oluşmuştur. Bu tipler aklını kullanabilen idealist kişilerdir. Kişiler aristokrat ve yüksek zümreden seçilmiştir. Aklını kullanamayan, düşkün ya da özürlü vb kişilere eserlerde rastlanmaz. Kişiler sadece ruhsal özellikleriyle değerlendirilmiştir.

ÇEVRE

Gerçek doğa betimlemeleri yoktur.  Doğa, insan doğasıdır. Dış mekan, dekor, kostüm gibi unsurlar fazla önemsenmemiştir.

 DİL VE ANLATIM

Üslup her zaman konudan daha önemli tutulmuştur. Ana dili iyi kullanmak çok önemsenmiştir. Eserlerinde argoya, kaba saba sözlere yer vermemişlerdir. Seçkin bir konuşma dili oluşturmaya özen göstermişler bununla birlikte yalın ve anlaşılır bir dil kullanmaya çalışmışlardır.

 SANATÇILARIN TAVRI

Eserlerinde kendilerini gizlemişler. Okuyucuya her zaman dolaylı yoldan mesaj vermişlerdir.

 

EDEBİ TÜRLER

En çok tiyatro türünde eserler yazmışlar. Deneme, eleştiri söylev, felsefe ve şiir türünde eserlerde vermişlerdir. Roman ve öykü türünde pek eser yazılmamıştır.

 

 DÜNYA EDEBİYATINDAKİ TEMSİLCİLERİ VE ESERLERİ

 

BOİLEAU : ŞİİR SANATI, EPİTRE (manzum mektupları)

 

CORNEİLLE:  LE CİD vd. trajedileri

 

RACİNE: BÜYÜK İSKENDER, IPHIGENIE, ANDROMAGUE, BERENİCE vd. trajedileri

 

MOLİERE: HASTALIK HASTASI, KİBARLIK BUDALASI…

 

LA BRUYERE:   KARAKTERLER

 

** SHAKESPEARE: MACBETH, VENEDİK TACİRİ, OTHELLO vd.(Romantizm akımı özellikleri de görülür eserlerinde, ama aslında o bu akımların öncesinde vardır, hazırlayıcısıdır)

 

MADAME DE LA FAYETTE: LA PRİNCESSE DE CLÈVES

 

FENELON: TELEMAK romanı (çev. Yusuf Kâmil Paşa)

 

MONTAIGNE: DENEMELER (aslında o bu akımların öncesinde vardır, hazırlayıcısıdır)

 

LA FONTAİNE: FABL

 

             TÜRK EDEBİYATINDAKİ TEMSİLCİLERİ VE ESERLERİ

 

AHMET VEFİK PAŞA eserleri

 

YUSUF KAMİL PAŞA: TELEMAK çevirisi, ŞİİRLERİ

 

*ŞİNASİ: ŞAİR EVLENMESİ

 

*ORHAN ASENA: HÜRREM SULTAN (daha yeni dönem eseri olduğundan genel olarak bu akımın özellikleri görülür)

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir