Milli Edebiyat Dönemi Öğretici Metinler

Milli Edebiyat Döneminde Makale

 Makale: Bilimsel, teknik, siyasal, ekonomik, sportif ve toplumsal konuları açıklayıcı özelliği olan gazete veya dergi yazılarına denir. Makalede ortaya konan düşünceler nesnel örnekler üzerinden giderek ispatlanmaya çalışılır.

* Milli Edebiyat döneminde fikir çatışmaları çok yoğun bir şekilde yaşanmıştır.

* Bu dönem sanatçıları birçok makale kaleme almıştır.

* Makale konuları içerisinde özellikle Milli Edebiyatın dil anlayışı en çok işlenen konudur.

* Makaleler Türkçülük akımı çerçevesinde işlenmiştir. En çok işlenen konular şunlardır:

1- Dilde Sadeleşmenin önemi

2- Milli Edebiyatın ilkeleri

3- Türk dili ve tarihi

4- Savaşlar ve sonuçları

5- Geri kalmışlığın sebepleri ve buna çözüm önerileri

6- Batıcılık, Osmanlıcılık, İslamcılık, Türkçülükle ilgili tartışma, karşılaştırma ve eleştiriler

* Bu türü etkin bir şekilde kullanan milli Edebiyat sanatçıları, edebiyat anlayışlarını da “Yeni Lisan” adlı makaleyle açıklarlar. Ömer Seyfettin’e ait bu makale, dergide isimsiz olarak yayımlanmıştır.

*Bu dönem makalelerinde yazarlar, Batılı ülkeleri örnek göstermişler ve eserlerinde bilimin önemini vurgulamışlardır.

*Ayrıca Milli Edebiyat sanatçıları Tanzimatçıların ihmal ettiği Anadolu’ya da seslenir ve oradaki insanların sorunlarıyla ilgilenir.

* Milli Edebiyatta makale türünde yazı yazan sanatçılarımız şunlardır.

 Ziya Gökalp, Ömer Seyfettin, Ali Canip Yöntem, Yahya Kemal, Fuat Köprülü, Ahmet Hikmet.

Milli Edebiyat döneminde Fıkra

Fıkra: Güncel olayların öznel bakış açısıyla kanıtlama gereği duymadan samimi ve etkileyici bir anlatımla oluşturulan kısa yazılara denir.

* Bu dönemdeki fıkralar sade, açık bir şekilde anlatılmıştır.

* Güncel konularla birlikte sosyal, siyasi, ahlaki, ve edebi konuları da işleyen fıkralar yazılmıştır.

* Bu dönemin önemli fıkra yazarları ve eserleri:

Ahmet Rasim: Şehir Mektupları, Eşkâl-i Zaman, Muharrir Bu Ya

Ahmet Haşim: Bize Göre, Gurabahane-i Laklakan

Refik Halit Karay: Bir Avuç Saçma, Bir İçim Su, Kirpinin Dedikleri

Ziya Osman Saba: Sarı Çizmeli Mehmet Ağa

Falih Rıfkı Atay: Eski Saat, Çile

 

Milli Edebiyat Döneminde Sohbet

Sohbet: Bir yazarın kişisel görüşlerini ve düşüncelerini anlatmak amacıyla okurla konuşuyormuş havası içinde samimi bir üslupla yazdığı yazılara denir.

* Bu dönemdeki sohbet türündeki eserlerde en çok toplumsal konular işlenmiştir.

* Osmanlı toplumunun içinde bulunduğu sıkıntılı ve zor dönemin konuları işlenmiştir.

* Sohbetlerde açık anlaşılır ve sade bir dil kullanılmıştır.

* Yahya Kemal ve Ahmet Rasim bu dönemin en çok sohbet yazan sanatçılarıdır.

 

Milli Edebiyat dönemde yazılan diğer öğretici metinler

* Milli Edebiyat sanatçıları, öz kültüre dönük olarak birçok eser vermiştir.

* Özellikle edebiyat tarihi üzerine yapılan çalışmalar önem kazanmıştır.

* Fuat Köprülü’nün “Türk Edebiyatında İlk Mutasavvıflar” isimli tasavvuf edebiyatı tarihi çalışması ve ilk baskısını 1920 yılında yaptığı “Türk Edebiyatı Tarihi” adlı eseri önemlidir.

* Türkçülük akımının önemli bir ismi olan Ziya Gökalp ise Türkçülük düşüncesini işlediği “Türkçülüğün Esasları”, “Türkleşmek, İslamlaşmak, Muasırlaşmak” ve “Kızıl Elma” eserlerini yazmıştır.

* Bu dönemin bir diğer önemli öğretici metin yazarı ise ünlü şair Yahya Kemal’dir. Sanatçı, “Aziz İstanbul” adlı eserinde İstanbul’un fethini, mimarisini, edebiyat ve tarihini anlatır.

* Bu eserlerin amacı öz kültüre ait değerleri ortaya çıkararak halkın ve edebî çevrelerin bilinçlenmesini başlatmaktı.

* Sanatçılar bu eserlerinde de Yeni Lisan hareketiyle oluşan sade ve yapmacıksız dil anlayışından taviz vermediler.

*Uzun yıllar ihmal edilen öz kültürümüzü tanıtmayı amaçladılar.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir