SIFAT

**Sıfatlar isimlerin önüne gelerek onların herhangi bir şekilde özelliğini belirten sözcüklerdir.

**Sıfatlar isim çekim eklerini almaz.

** Sıfat ve isim aynı zamanda sıfat tamlamasıdır.

Aşağıdaki metinde altı çizili sözcükler sıfattır.

Şehrin kenar bir mahallesinde iki katlı dış cephesi mavi olan bir evde yaşardı. Mehmet, her zaman evinin muhteşemliğiyle övünürdü. Ev, yemyeşil bir zemine sahip çam ağaçlarıyla süslü büyükçe bir bahçenin içinde yer alıyordu. Evini hiçbir şeyle değiştirmezdi. Hele o süslü, Ahlat taşları ile çevrili ihata duvarı insanı adeta büyülüyordu. Evin içi de dışını aratmıyordu. Duvardaki renkli renkli desenler, eski zamanın tarih kokan halıları, yastıkların üzerine serilmiş o duygu seli oluşturan bez parçaları…

Yukarıdaki parçadan da anlaşılacağı üzere sıfatlar birbirinden farklı özelliklere sahiptir. En temel fark sıfatların niteleme ve belirtme olarak ikiye ayrılmasıdır.

  NİTELEME SIFATLARI

İsimlere sorulan nasıl sorusu niteleme sıfatını bulmamızı sağlar.

İsimlerin durumunu gösterir:

       * Çocuk renkli binanın önünde duruyordu.

* Yerde kurumuş yaprakların arasında geziniyordu.

* Eski ama sağlam radyoyu çok seviyordu.

   İsimlerin biçimlerini gösterir:

*Adam uzun sopayla düşürmüştü elmayı.

* Yuvarlak masanın etrafında toplanmışlardı.

* Arkadaşı ona ince bir kalem vermişti.

   İsimlerin renklerini gösterir:

* Mavi deniz insanın içini rahatlatıyordu.

* Kitabın siyah kapağı ona ilgi çekici gelmişti.

* Yolda giderken  gördüğü sarı kuşun peşinden gitmişti.

 

ADLAŞMIŞ SIFAT

Sıfat tamlamalarında bazen isim düşer ve sıfat ismin yerine kullanılır.

* Herkes ihtiyar adama yardım etmeğe çalışıyordu.

Herkes İhtiyara yardım etmeğe çalışıyordu.

* Okula gelen yenilerin işi pek kolay değildi.

yeni öğrencilerin

   Not: Zamirler adlaşmış sıfat olarak sayılmaz.

 

Niteleme Sıfatlarında Pekiştirme:

Tertemiz elbise

Sapasağlam duvar

Apaçık konular

Eski püskü elbise

Sıra sıra serviler

Derli toplu yatak

Niteleme Sıfatlarında Küçültme

Sıcacık oda

Büyücek balkon

Derince çukur

Acımtırak elma

Yeşilimsi ağaç

Unvan Sıfatları

Özel İsimlerin önüne veya sonuna gelerek insanların meslekleri, sosyal hayattaki  durumlarını tanıtma veya saygınlıklarını ifade etmek için kullanılan sıfatlardır.

Aslı Hanım

Gazi Mustafa Kemal Atatürk

Mehmet Bey

Doktor Rıza

Mehmet Ağa

 

BELİRTME SIFATLARI

  1. İşaret Sıfatları

‘Hangi’ sorusu isimlere sorularak bulunur.

Türkçede üç ana işaret sıfatı vardır: Bu, Şu, O

* Bu yağmur herkesi şaşırttı.

* Benim gördüğüm şu dağları sevmez misin?

* O insanlar seni tanır mı?

* İnsanın böyle komşusu olursa hiçbir yere taşınamaz.

* İşte sahil, haydi gir denize.

* Öteki masaya geçelim mi?

 

2-  Belgisiz Sıfatlar:

İsmi kesinlik kazandırmaksızın belirten sıfatlardır.

Birçok, biraz, bir, hiçbir, her, bazı, başka, çoğu, fazla, bütün, kimi, az, birkaç gibi sözcükler belgisiz sıfat olarak kullanılır.

* Bütün öğrenciler pür dikkat dinliyordu.

* Ülkemizde bazı günler resmi tatil olur.

* Her şey sende gizli.

* Seni başka bir mağazada gördüm.

* Bir  gün bize de bekleriz.

 

3 Soru Sıfatları:

Nasıl, hangi, ne, kaç, kaçıncı, kaçar, gibi sözcüklerdir.

*Bize hangi evi alacaksın?

*Nasıl bir film izlemek istersin?

* Bugün ne kadar para kazandın?

* Kaç gün geçti ayrılığımız üzerinden?

* Dünyada ne insanlar tanıdım?

*****Soru sözcükleri soru zamiri, soru zarfı, soru edatı da olabilmektedir.

 

4- Sayı Sıfatları

  1. a) Asıl Sayı Sıfatları:

Beş ağaç, Üç İnek, On altı ekmek

**Tek ve çift sözcükleri bir ve iki anlamında kullanılırsa sayı sıfatı olur.

b)Sıra Sayı Sıfatları:

*Birinci günden

*Onuncu yıl

*Sonuncu sıra

* ilk aşk

*ortanca kardeş

  1. c) Kesir Sayı Sıfatları

* Üçte bir hisse

* Yarım ekmek

* Çeyrek altın

 

  1. d) Üleştirme Sayı Sıfatları

* birer dilim

* beşer ekmek

  1. e) Topluluk Sayı Sıfatları:

* İkiz bebek

* Üçüz doğum

 

 

 

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir