Öğretici metinlerin amaçları:

* Bilgi ve haber vermek

* İkna etmek ve kanıları değiştirmek

* Uyarmak, düşündürmek ve yönlendirmek

* Bir kişiyi veya bir yeri tanıtmak

Öğretici metinlerde amaç gerçeğin yeniden yorumlanması değil, olduğu gibi anlatıl­masıdır. Önemli olan okuyucuya bilgi vermek ve bilgiyi paylaşmaktır. Bu nedenle ifadeler açık ve nettir. Öğretici metinlerde dil genelde göndergesel işlevde kullanı­lır. Sözcükler mecaz ve yan anlamda değil, gerçek anlamda kullanılır. Öğretici metinler ele aldığı konuya göre çeşitli türlere ayrılır. Bu türlerin konuyu ele alış biçimleri ve üslupları farklıdır.

Öğretici Metinlerin Gruplandırılması

Tarihî metinler: Tarihi olayların ele alındığı ve anlatıldığı metinlerdir.

Felsefi metinler: Felsefî konuları ve felsefenin varlık, bilgi, değer gibi konularını ele alan metinlerdir.

Bilimsel metinler: Bilimsel araştırmaları delillere dayanarak, açık ve net bir dille anlatan metinlerdir.

Kişisel hayatı konu alan metin türleri: Mektup, günlük (günce), hatıra (anı), bi­yografi (hayat hikâyesi), otobiyografi, gezi yazısı (seyahatname) gibi kişisel hayat­la ilgili olan metinlerdir.

Gazete çevresinde gelişen metin türleri: Sohbet (söyleşi), haber yazıları, fıkra deneme, makale, eleştiri (tenkit) gibi gazete çevresinde oluşan metinlerdir. Biz, bu sayıda kişisel hayatı konu alan metin türleriyle gazete çevresinde gelişen metin türlerini ayrıntılı bir biçimde inceleyeceğiz.

Örnek Soru:

Öğretici metinlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Öğretici metinlerde sözcükler gerçek anlamında kullanılır.

B) Olay veya durum kurgulanmadan olduğu gibi verilir.

C) Öğretici metinlerde ifadeler açık, yalın ve net olmalıdır.

D) Öğretici metinlerde okuyucuyu bilgilendirme esastır.

E) Öğretici metinler, okuyan kişiye göre farklı yorumlanabilir.

Cevap: E

Uygulama:

Aşağıdaki boş bırakılan yerlere uygun ifadeleri yazınız.

* Yazarın bir kavram hakkında düşüncesini dile getirdiği, kavramın ne olup olma­dığını anlattığı, okuyanın bilgi dünyasını buna göre yönlendirdiği, mantıksal so­nuçlarını dile getirdiği metinlere………………………………denir.

* Toplumları, milletleri, kuruluşları etkileyen hareketlerden doğan, olayları zaman ve yer göstererek anlatan, bu olaylar arasındaki ilişkileri, daha önceki ve son­raki olaylarla bağlantılarını, karşılıklı etkilenmeleri, her milletin kurduğu mede­niyetleri, kendi iç sorunlarını inceleyen bilim dalına………………………….; bu bi­limin üzerine yazılmış metinlere de………………………denir.

Uygulama:

Öğretici metinlerin Türk edebiyatında gelişimini hızlandıran neden nedir?

İlgili konular

• Öğretici Metinler (0)
• Öğretici Metinler (0)
• Anlatım Türleri (14)
• Kişisel Hayatı Konu Alan Metinler (0)
• İşte ÖSS’nin püf noktaları (0)