Olay Çevresinde Gelişen Edebi Metinler
Edebi Bilgiler , LYS / Mart 27, 2017

 Anlatmaya Bağlı Edebi Metinler       ROMAN Roman, olmuş ya da olabilir nitelikteki olayları ve konuları ele alan edebî türlere denir. En önemli özelliği, uzunluğudur. Romanlarda, toplumsal olaylar ve ilişkiler gerçeklere uygun bir tarzda ele alınır. Cervantes’in Don Kişot adlı eseri dünya edebiyatında yazılan ilk romandır. İlk çeviri romanımız, Yusuf Kamil Paşa’nın 1859’da Fenelon’dan çevirdiği Telemaque ( Telemak) adlı romandır. İlk yerli roman, Şemsettin Sami’nin “Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat” adlı eseridir. İlk edebi romanımız Namık Kemal’in “İntibah” adlı eseridir. İlk gerçekçi (realist) roman Recaizade Mahmut Ekrem’in “Araba Sevdası”dır. Batılı anlamda ilk edebi, kusursuz ve realist romanlar, Halit Ziya Uşaklıgil’in “Mai ve Siyah” ve “Aşk-ı Memnu” adlı romanlarıdır. İlk psikolojik roman, Mehmet Rauf’un “Eylül” adlı romanıdır. En başarılı psikolojik romanımız,Peyami Safa’nın “9.Hariciye Koğuşu”dur. İlk Tezli Roman Yakup Kadri Karaosmanoğlu’nun “Yaban” adlı eseridir. İlk köy romanı, Nabizade Nazım’ın “Karabibik” romanıdır. İlk tarihi roman Namık Kemal’in “Cezmi” romanıdır.   ÖYKÜ   Öykü(Hikaye) Yaşanmış veya yaşanması mümkün olan olayların okuyucuya haz verecek şekilde anlatıldığı kısa edebî yazılara denir. Olayın hikayesinin kurucusu Fransız Guy de Maupassant’tır. Bizim edebiyatımızda da olay hikayesinin en büyük temsilcisi Ömer Seyfettin’dir. Durum hikayesinin dünya edebiyatındaki kurucusu Anton Çehov’dur. Bizim edebiyatımızda durum hikayesinin en önemli yazarları şunlardır; Sait Faik Abasıyanık, Memduh Şevket Esendal… Hikaye (öykü) türünün dünya edebiyatındaki ilk örneklerini İtalyan yazar Boccacio’ “Decameron”öyküleri ile vermiştir. Dede Korkut Hikayeleri desten geleneğinden halk öykücülüğüne geçişin ilk izlerini taşır. MASAL Masal genellikle halkın yarattığı, ağızdan ağıza,…

MİT, MİTOLOJİ VE MİTOLOJİK DÖNEM

İnsanoğlu dünyaya indiğinden bu yana hep hayatı sorgulamış dünyanın ve insanın nasıl yaratıldığını merak etmiştir.Yeryüzüne indirilen insanoğlu tabiatla başbaşa kalmış, çevresinde meydana gelen olaylara bir anlam vermeye çalışmıştır. İnsan oğlunun tarih öncesi dediğimiz bu çağlarda bilimsel bilgiden ve aklın yol göstericiliğinden uzak olduğu için doğa olaylarını ya da doğa olayları kadar etkileyici toplumda derin izler bırakan kimi olay ve olayları olağanüstü güçlerle ilişkilendirmiştir. İşte mitler bu ilişkilenmelerden doğmuştur. Aslında bu durum günümüzde karşımıza çıkmaktadır. Çünkü insanda her dönemde anlamakta güç çektiği, açıklayamadığı olayları olağanüstü bir güce bağlama eylemi vardır. Mesela günümüzde insanın uzayla ilgili olarak anlayamadığı sırlarını henüz çözemedikleri kimi olayların olağanüstü güçlere bağlamaya çalıştıkları uzaylılar ve ufolarla ilgili hayali tahmin, yazılı ve görsel ögelere başvurmaları gösterilebilir. Mit geleneksel olarak yayılan ya da toplumun hayal gücü etkisiyle biçim değiştiren tanrı, tanrıça, evrenin doğuşu ile ilgili hayali, alegorik bir anlatım olan halli hikayelerine ”mit” (mitos) denir. Daha kısa tanımlarsak dünyanın, insanların, hayvanların ve bitkilerin nasıl yaratıldığını anlatan kutsal öykülere denir.  MİTOLOJİ İKİ ANLAMDA ELE ALINIR 1)Mitlerin, doğuşlarını, anlamlarını yorumlayan inceleyen bilim. 2)Bir ulusa bir dine özellikle Latin ve Yunan uygarlıklarına ait mitlerin ve efsanelerin bütünü. MİTLERİN GENEL ÖZELLİKLERİ 1)Mit kutsal bir öyküyü anlatır, en eski zamanda başlangıçta masallara özgü zamanda olup…