Metinlerin Sınıflandırılması

Herhangi bir yazıyı, anlatımından biçimine, anlamından noktasına-virgülüne kadar her yönden oluşturan unsurların tamamına metin denir. İnsanları etkileme amacıyla estetik bir sanat gayesi güdülerek yazılan yazılara da edebi metin denir. Tarih içerisinde bilimlerin ve edebiyatın gelişmesi sonucunda farklı metin türleri ortaya çıkmıştır. Bu metinlerin birbirleriyle karışmaması amacıyla zaman içinde metinleri sınıflandırılma durumu ortaya çıkmıştır. Metinler bunun üzerine amaçları, yazılış şekilleri, şekli, işlevi gibi özellikleri dikkate alınarak sınıflandırılmıştır. Bundan hareketle metinler SANATSAL ve ÖĞRETİCİ metinler olarak üzere ikiye ayrılmıştır.                       ÖĞRETİCİ METİNLERİN ÖZELLİKLERİ Genellikle dil göndergesel işlevde kullanılır. Anlatım kısa ve kesin ifadelerle aktarılır. Mecazlı söyleyişler, söz sanatları ve soyut kavramlara pek yer verilmez. Uzun cümleler pek kullanılmaz. Açıklamak, bilgi vermek ve en önemlisi öğretme gayesiyle yazılır. Tarihi olaylar, günlük hayatlar veya bilimsel gerçekler daha çok işlenir. Hayaller, ve hayal gücünün yerini gerçekler alır. SANATSAL METİNLERİN ÖZELLİKLERİ Sanatsal zevk ve estetik duygular için yazılır. Üslup ve anlatıma önem verilir. Hayaller ve gerçeklerin karışmasından elde edilir. Mecazlı ve yan anlam değeri olan sözcükler sık kullanılır. Sanatsal metinler kurmacadır. Anlatmaya ve göstermeye bağlı olmak üzere ikiye ayrılır. Ucu açıktır. Yani her okuyan kendine göre anlamlar çıkarabilir. Anlatmaya Bağlı Metinlerin Özellikleri Olmuş ya da olması…

Sanatsal Metinler(Kurmaca Metinler)
Edebi Bilgiler , LYS / Mart 27, 2017

Coşku ve Heyecanı dile getiren metinler.  Şiir Lirik Şiir, Duygusal yönü ağır basan şirlerdir. Bu şiirlerde coşkulu bir anlatım vardır. Epik Şiir, Savaş, kahramanlık gibi konuları işleyen şiirlerdir. Pastoral Şiir, Doğa güzelliklerini, köy ve çoban yaşamını işleyen şiirlerdir. Birkaç çobanın karşılıklı konuşmaları yoluyla oluşturulan pastoral şiirlere “eglog”denir. Bir çobanın ya da ozanın ağzından kır yaşamının güzelliğini, çekiciliğini anlatan pastoral şiirlere “idil”denir. Didaktik Şiir, düşüncenin ağır bastığı, bilgi vermeyi amaçlayan öğretici şiirleridir. Satirik Şiir, Toplum yaşamındaki yanlışlıkları, düzensizlikleri, eksikleri, kişilerin yanlışlarını alaylı bir dille anlatan şiirlere ‘Satirik Şiir’ denir. Satirik şiirler, Divan edebiyatında “hicviye” , Halk edebiyatında “taşlama” adıyla anılır. Dramatik Şiir, manzum tiyatro yapıtlarındaki şiirlerdir. Hayatın acıklı, komik, korkunç yönlerini konu edinir. Mensur Şiir   Mensur şiir, şiirin cümle yapısı ve ahengini koruyan ancak ölçü ve kafiyeye bağlanamayan; şairane bir konuyu, his, hayal ve düşünceyi kısa şekilde ve yoğun bir üslupla anlatan düzyazı türüdür. Mensur şiirde olay örgüsü de vardır. Bu özelliğiyle, öykü ile şiir arasında bir tür sayılır. Mensur şiir, divan edebiyatındaki secili nesirle benzerlikler içerir. Mensur şiirin ilk örneklerini Servet-i Fünun döneminin en önemli sanatçılarından Halit Ziyah Uşaklıgil “Mensur Şiirler” adlı eserinde vermiştir.  Türk edebiyatında mensur şiir türündeki bazı eserler şunlardır: – Halit Ziya Uşaklıgil = Mezardan Sesler. – Mehmet Rauf = Siyah İnciler – Yakup Kadri = Erenlerin Bağından, Okun Ucundan – Ruşen Eşref Ünaydın = Damla…